Khu công nghiệp xanh thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao vào Việt Nam
Xu hướng phát triển bền vững đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong sự chuyển đổi của nền kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh này, các khu công nghiệp xanh trở thành lựa chọn ưu tiên hàng đầu của nhà đầu tư nước ngoài (FDI) khi tìm kiếm địa điểm sản xuất và kinh doanh. Việt Nam, với những bước tiến trong cải thiện môi trường đầu tư và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 (Net-zero 2050), đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn cho các doanh nghiệp FDI mong muốn áp dụng mô hình sản xuất hiệu quả và thân thiện với môi trường.
Dựa trên dữ liệu từ Tổng cục Thống kê, trong năm 2024, lĩnh vực bất động sản tại Việt Nam đã thu hút hơn 6,3 tỷ USD vốn đăng ký, tăng 35% so với năm trước. Đặc biệt, phân khúc bất động sản khu công nghiệp và hậu cần nhận được sự quan tâm đáng kể từ các nhà đầu tư nước ngoài. Dự báo đến năm 2025, dòng vốn FDI đổ vào các khu công nghiệp xanh được ứng dụng công nghệ số và hệ thống thông minh sẽ tiếp tục gia tăng nhằm đáp ứng yêu cầu thị trường.
Lý do khu công nghiệp xanh hấp dẫn vốn FDI
Các tập đoàn đa quốc gia ngày càng chú trọng đến các tiêu chí Môi trường (Environment), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance) – gọi tắt là ESG – trong quá trình đưa ra quyết định đầu tư. Đây không chỉ là xu hướng mà còn trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp hướng tới phát triển bền vững.
Chẳng hạn, Công ty TNHH MinKang Manufacturing Việt Nam, nhà sản xuất bộ lọc đến từ Singapore, đã đầu tư hàng chục triệu USD xây dựng nhà máy đầu tiên tại Bình Dương trong năm 2024. Ông Zu GuangFei, Tổng giám đốc MinKang Manufacturing Việt Nam, chia sẻ: “Chúng tôi lựa chọn BDIP sau khi khảo sát kỹ các khu công nghiệp xanh tại Việt Nam. Quy trình sản xuất tại đây giúp tối ưu hóa sử dụng năng lượng, từ đó giảm chi phí và nâng cao hiệu suất hoạt động.”
Tương tự, ông Dennis Van Opzeeland, Giám đốc điều hành VDL ETG (Hà Lan), xác nhận: “Việc đầu tư tại Việt Nam năm 2024 có sự ưu tiên cao đối với các khu công nghiệp xanh nhằm phục vụ chuỗi cung ứng sản xuất chất bán dẫn.”
Những ví dụ này minh chứng rằng tiêu chí “xanh và bền vững” đã trở thành yếu tố tiên quyết thu hút nhà đầu tư ngoại. Dù đầu tư ban đầu cho công nghệ và trang thiết bị ESG có thể cao hơn, song lợi ích lâu dài giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và tăng lợi thế cạnh tranh.
Việt Nam hướng đến thu hút dòng vốn FDI chất lượng tại các khu công nghiệp xanh
Việt Nam đang thực hiện nhiều giải pháp nhằm thu hút vốn FDI giá trị cao. Những đề xuất trong Luật Công nghiệp Công nghệ số với các ưu đãi dành cho doanh nghiệp sản xuất bán dẫn, sửa đổi Luật Đầu tư cho phép UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư cho khu công nghiệp mới, cùng với việc đầu tư nâng cấp mạng lưới giao thông kết nối đến các trung tâm công nghiệp, đã tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi hơn.
Bà Nguyễn Thi Dung, Phó Chủ tịch Liên chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam, cho biết Việt Nam hiện có 435 khu công nghiệp đang hoạt động. Theo quy hoạch đến năm 2030, sẽ có thêm 221 khu công nghiệp mới được phê duyệt, 299 khu dự kiến thành lập cùng hơn 900 cụm công nghiệp. Bà Dung nhấn mạnh: “Việc phát triển các khu công nghiệp hiện đại, xanh và bền vững không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn mở ra cơ hội lớn giúp Việt Nam thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.”
Tiêu chuẩn xây dựng khu công nghiệp xanh
Một khu công nghiệp xanh theo chuẩn ESG cần đảm bảo không chỉ về hạ tầng, năng lượng, cây xanh và hệ thống nước mà còn trong tư duy quản trị và cách doanh nghiệp đối xử với môi trường, con người và pháp luật. Các tiêu chí quan trọng bao gồm:
- Hạ tầng thân thiện môi trường: sử dụng vật liệu xây dựng bền vững, thiết kế tiết kiệm năng lượng, tích hợp nguồn năng lượng tái tạo.
- Hệ thống xử lý chất thải hiện đại: áp dụng công nghệ xử lý nước thải, rác thải tiên tiến, hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn.
- Môi trường làm việc an toàn và tiện nghi: đảm bảo phúc lợi và điều kiện sinh hoạt tốt cho người lao động.
- Ứng dụng công nghệ: tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) trong quản lý năng lượng, an ninh và vận hành thông minh.
Hiện nay, các khu công nghiệp như Hiệp Phước (TP.HCM), Amata (Đồng Nai), và Deep C (Hải Phòng) là những mô hình thành công trong việc triển khai phát triển xanh tại Việt Nam.
Các điển hình tiêu biểu trong phát triển khu công nghiệp xanh
Nhiều chủ đầu tư lớn tại Việt Nam tiên phong trong việc phát triển khu công nghiệp xanh đạt chuẩn ESG.
Viglacera là trường hợp điển hình khi đầu tư mạnh vào hệ thống sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải. Ông Nguyễn Thế Chinh, Giám đốc Ban Bất động sản Tổng công ty Viglacera, cho biết công ty đã áp dụng tự động hóa trong kiểm soát hóa chất tại khâu cấp nước và xử lý nước thải, giúp tuần hoàn tài nguyên và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Các khu công nghiệp mới của Viglacera có diện tích cây xanh tối thiểu 60%, ưu tiên trồng các loại cây hấp thụ CO₂ hiệu quả. Công ty cũng thúc đẩy chuyển đổi số qua việc ứng dụng hệ thống quản lý an ninh AI và phần mềm điều hành thông minh. Đặc biệt, Viglacera cam kết xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân nhằm giải quyết vấn đề chỗ ở và gia tăng sức hút với nhà đầu tư.
Tương tự, Becamex IDC đang phát triển khu công nghiệp dựa trên bốn trụ cột ESG+, hỗ trợ đồng thời nhà đầu tư và người lao động hướng đến phát triển bền vững. Tiến sĩ Lý Duy Khiêm, Giám đốc Trung tâm Điều hành Thông minh Becamex IDC, cho biết công ty đã triển khai các trang trại điện mặt trời, hệ thống lưu trữ pin BESS và điện mặt trời áp mái để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Becamex cũng thực hiện các sáng kiến trồng 2 triệu cây bản địa, phát triển các khu vườn hoa đô thị và tái sử dụng lá cây làm phân hữu cơ. Mô hình cộng sinh công nghiệp tại khu xử lý chất thải rắn Nam Bình Dương, với việc tái chế rác thành phân bón, gạch không nung và trao đổi phụ phẩm giữa các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, là điểm sáng của Becamex.
Ngoài ra, Becamex còn đầu tư cơ sở hạ tầng xã hội như bệnh viện, trường học, trung tâm thể thao – văn hóa, đồng thời hoàn thành 47.500 căn nhà ở công nhân giá hợp lý. Các khu công nghiệp của Becamex được vận hành thông qua Trung tâm IOC, quản lý điện, nước, an ninh và cây xanh bằng công nghệ số với dữ liệu thời gian thực.
Những lợi ích từ khu công nghiệp xanh
Phát triển khu công nghiệp xanh theo chuẩn ESG mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
- Môi trường: hạn chế phát thải, thúc đẩy tuần hoàn tài nguyên và cải thiện hệ sinh thái.
- Xã hội: nâng cao phúc lợi và điều kiện sinh hoạt của người lao động, giúp giữ chân nhân lực cho nhà đầu tư.
- Quản trị: gia tăng minh bạch, giảm thiểu rủi ro và xây dựng niềm tin với nhà đầu tư.
- Kinh tế: tiết kiệm chi phí vận hành dài hạn, tiếp cận thuận lợi nguồn tài chính xanh, đồng thời tạo thuận lợi cho xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ngoài ra, các chủ đầu tư khu công nghiệp xanh có lợi thế cạnh tranh trong việc thu hút các tập đoàn đa quốc gia; tiết kiệm chi phí vận hành nhờ áp dụng công nghệ xanh; hưởng các chính sách ưu đãi như miễn giảm thuế, hỗ trợ tài chính và ưu tiên trong quy hoạch.
Khắc phục thách thức để phát triển khu công nghiệp xanh
Dù mang lại nhiều lợi ích lớn, phát triển khu công nghiệp xanh theo tiêu chuẩn ESG vẫn còn đối mặt không ít thách thức. Theo khảo sát Triển vọng kinh doanh 2023 của Tập đoàn UOB, 94% doanh nghiệp Việt Nam nhận thức được tầm quan trọng của phát triển bền vững, nhưng chỉ 25% doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng chiến lược ESG và khoảng 21% lên kế hoạch triển khai trong vòng 2-4 năm tới. Những khó khăn chủ yếu nằm ở nhận thức, hạn chế nguồn lực tài chính và năng lực quản trị.
Để thực hiện ESG một cách hiệu quả, cần có các giải pháp tổng thể như củng cố khung pháp lý, đơn giản hóa hướng dẫn ESG, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về ESG, hỗ trợ tài chính – tín dụng xanh, cũng như thúc đẩy giáo dục về ESG. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước – doanh nghiệp – cộng đồng và các đối tác quốc tế là nhân tố then chốt.
Ông Nguyễn Công Thịnh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), nhận định rằng ESG đang ngày càng trở thành điều kiện căn bản để doanh nghiệp hội nhập và kiến tạo phát triển bền vững. Bộ Xây dựng phối hợp cùng các tổ chức như Hội đồng Công trình xanh Việt Nam tích cực phổ biến các công cụ đánh giá và chứng nhận bền vững, thúc đẩy ứng dụng ESG trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản.
Việc phát triển các khu công nghiệp xanh và thông minh là bước đi thực tế của Việt Nam nhằm đạt được mục tiêu Net-zero vào năm 2050. Sự gia tăng số lượng khu công nghiệp xanh sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, góp phần nâng cao vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững.
Cho thuê kho xưởng TP.Huế – Thực trạng tìm kiếm xưởng?
TP.Huế hiện có những khu công nghiệp nào?
Môi giới nhà xưởng TP.Huế
