Lợi thế kép từ các khu công nghiệp sinh thái
Không chỉ góp phần tiết giảm chi phí và giảm thiểu phát thải khí nhà kính, các khu công nghiệp sinh thái còn mở ra cơ hội cho nhà đầu tư tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nhu cầu tự thân từ các doanh nghiệp
- An Phát Holdings, tập đoàn đi đầu trong lĩnh vực sản xuất nhựa công nghệ cao và thân thiện môi trường tại Đông Nam Á, đã bắt đầu mở rộng sang bất động sản công nghiệp từ năm 2018. Hiện tại, tập đoàn đang phát triển hai dự án tại Hải Dương gồm Khu công nghiệp An Phát Complex và An Phát 1.
- Ông Phạm Văn Tuấn, Phó Tổng giám đốc An Phát Holdings, chia sẻ rằng ngay từ lúc khởi động, ban lãnh đạo đã xác định chiến lược phát triển rõ ràng, hướng tới xây dựng các khu công nghiệp trở thành mô hình tiêu biểu, tiên phong tại Hải Dương với việc áp dụng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị doanh nghiệp) trong quản lý và phát triển.
- Khi đi vào hoạt động, An Phát Complex cùng An Phát 1 ưu tiên thu hút các doanh nghiệp theo đuổi mục tiêu sản xuất xanh, bền vững, đặc biệt là các ngành sản xuất, chế biến, chế tạo không gây ô nhiễm môi trường.
- Quyết định đúng đắn này không chỉ hỗ trợ thực hiện cam kết “phát thải ròng bằng 0” của Chính phủ mà còn giúp các khu công nghiệp của An Phát Holdings thu hút dòng vốn đầu tư FDI xanh đang liên tục gia tăng tại Việt Nam. Hai KCN của tập đoàn hiện là điểm sáng trong thu hút đầu tư tại Hải Dương với hạ tầng hiện đại, môi trường đầu tư thuận lợi và phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy rõ nét kinh tế – xã hội địa phương.
- Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền, kể từ khi chuyển đổi mô hình vào cuối năm 2019, đã phát triển theo hướng khu công nghiệp sinh thái thông minh và tích cực triển khai kinh tế tuần hoàn.
- KCN này đã trồng hơn 1 triệu cây xanh, phủ xanh 33% diện tích khu đất. Hệ thống quan trắc tự động về nguồn thải hoạt động liên tục, truyền dữ liệu trực tiếp đến Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng 24/7. Dự án điện mặt trời áp mái sản xuất được 81,4 kWh điện, phục vụ vận hành khu công nghiệp. Đồng thời, 25% lượng nước thải sau xử lý trong KCN được tái sử dụng cho tưới cây, rửa đường, góp phần giảm xả thải và tiết kiệm khoảng 600 triệu đồng mỗi năm chi phí mua nước sạch.
- Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Shinec – chủ đầu tư KCN Nam Cầu Kiền, cho biết công ty cũng chú trọng mở rộng và phát triển các mối liên kết cộng sinh trong cộng đồng doanh nghiệp tại đây. Hiện KCN đã tạo dựng 3 chuỗi cộng sinh công nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn bao gồm luyện kim – cơ khí; nhựa và sản phẩm nhựa; phụ trợ điện – điện tử, mang lại giá trị lớn cho các doanh nghiệp. Từ năm 2021 đến nay, các doanh nghiệp trong KCN đóng góp trên 1.000 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách thành phố Hải Phòng.
- Một ví dụ điển hình khác cho sự cam kết phát triển KCN sinh thái là Khu công nghiệp DEEP C. Từ những ngày đầu thành lập, khu công nghiệp này đã khẳng định vị thế tiên phong trong lĩnh vực phát triển bền vững tại Việt Nam. Chủ đầu tư DEEP C cũng tích cực khuyến khích các khách hàng và nhà đầu tư thứ cấp áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng và công nghệ sản xuất sạch.
- Trong năm 2023, 15 khách hàng tại DEEP C đã triển khai các biện pháp trong Chương trình Hiệu quả Tài nguyên và Sản xuất Sạch hơn (RECP), giúp tối ưu hóa sử dụng nước và năng lượng, tiết kiệm khoảng 5,8 triệu kWh điện, 90.000 m³ nước và giảm gần 10.588 tấn CO2 tương đương.
- Công ty TNHH Tesa Site Hải Phòng, một nhà đầu tư thứ cấp tại DEEP C, là đơn vị đầu tiên trong khu công nghiệp áp dụng thiết kế Wadi – hệ thống đầm trữ nước nhỏ giúp giảm thiểu nguy cơ ngập lụt trong điều kiện thời tiết bất lợi. DEEP C hiện đang thúc đẩy việc áp dụng thiết kế này rộng rãi trong cộng đồng khách hàng, đặc biệt là các nhà đầu tư mới trong các công trình hạ tầng.
Lợi thế cạnh tranh rõ nét
- Tiến sĩ Ngô Công Thành, Phó Chủ tịch Viện Nghiên cứu Đầu tư quốc tế (ISC) và Phó Chủ tịch Liên Chi hội Tài chính KCN Việt Nam (VIPFA), cho biết hiện nay còn khoảng một phần ba khu công nghiệp đã được phê duyệt vẫn đang trong giai đoạn xây dựng. Trong khi đó, tỷ lệ lấp đầy các KCN đang hoạt động trung bình chỉ đạt khoảng 74%. Tuy nhiên, tại các khu công nghiệp sinh thái, tỷ lệ lấp đầy gần như đạt tối đa mặc dù giá thuê không hề thấp.
- Ông Bruno Jaspaert, Tổng Giám đốc KCN DEEP C, chia sẻ kinh nghiệm thu hút nhà đầu tư rằng mức giá thuê tại DEEP C thuộc loại cao nhất nhưng vẫn thu hút nhà đầu tư bởi những giá trị gia tăng mà khu công nghiệp cung cấp.
- Ông cho biết: “Chúng tôi triển khai những nguyên tắc phát triển nhằm đảm bảo nhà đầu tư chọn DEEP C bởi khả năng tiếp cận các dịch vụ liên quan đến ESG, chứng chỉ carbon cùng các sáng kiến hỗ trợ họ báo cáo hiệu quả hoạt động đầu tư không chỉ về lợi nhuận mà còn cả trách nhiệm xã hội”.
- Đại diện DEEP C nhấn mạnh, các doanh nghiệp từ Mỹ và châu Âu hiện phải tuân thủ bộ tiêu chuẩn báo cáo ESG mới bắt buộc. Khi nhập khẩu sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam, họ cũng cần chứng minh quá trình sản xuất được thực hiện với sự quan tâm tới con người và nội địa hóa nguyên vật liệu.
- “Mặc dù Việt Nam chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu này, nhưng khi nhà đầu tư đến DEEP C, chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để họ dễ dàng tích hợp thông tin vào báo cáo ESG,” ông Bruno Jaspaert cho hay. Các sáng kiến phát triển bền vững như chương trình DEEP C Care, dự án DEEP C Farm hay chuỗi tái chế và xử lý chất thải đều sẵn sàng để nhà đầu tư đồng hành, giúp họ hoàn thiện báo cáo ESG hiệu quả.
- Bà Vương Thị Minh Hiếu, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý các Khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chia sẻ, các khu công nghiệp sinh thái ngày càng được đánh giá là tiêu chí ưu tiên hàng đầu trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), giúp phát triển bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm xã hội.
- Bà Hiếu khẳng định: “Nhiều địa phương và chủ đầu tư hạ tầng KCN đã nhận thức rõ rằng xây dựng khu công nghiệp sinh thái là nhu cầu thiết yếu, cấp thiết để tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững. Các khu công nghiệp này góp phần quan trọng trong ứng phó biến đổi khí hậu, huy động nguồn lực tư nhân phát triển công nghiệp xanh, đảm bảo an ninh năng lượng và thể hiện sự quyết tâm chính trị của Chính phủ đối với các cam kết phát triển bền vững.”
- Theo thông tin từ Vụ Quản lý các Khu kinh tế, Bộ KH&ĐT, tính đến hết tháng 7/2024, Việt Nam có 431 khu công nghiệp và khu chế xuất được thành lập, trong đó 301 khu công nghiệp đã chính thức hoạt động. Trong nhóm này, khoảng 10 khu công nghiệp đã chuyển đổi phát triển theo mô hình sinh thái. Bộ KH&ĐT đánh giá việc triển khai các KCN sinh thái trong các dự án hợp tác quốc tế thời gian gần đây đã lan tỏa mạnh mẽ thông điệp phát triển bền vững, góp phần nâng cao nhận thức cho các địa phương và nhà đầu tư hạ tầng KCN trên toàn quốc.
—