Chính thức mức thuế đối ứng của Mỹ áp dụng cho Việt Nam là 20%
Thông tin từ Nhà Trắng vào sáng sớm ngày 1/8/2025 (theo giờ Việt Nam) đã chính thức xác nhận mức thuế đối ứng của Mỹ đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Sau những tháng đàm phán căng thẳng và liên tiếp, mức thuế đối ứng ban đầu 46% đã được điều chỉnh giảm mạnh xuống còn 20%.
Kết quả này ghi nhận sự nỗ lực không ngừng của Chính phủ Việt Nam trong quá trình thương lượng, đồng thời mở ra cả thách thức và cơ hội mới cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước. Vậy ý nghĩa của mức thuế mới này ra sao và doanh nghiệp Việt cần có những bước đi chiến lược nào để thích nghi hiệu quả?
Mức thuế đối ứng mới cùng hành trình đàm phán
Kể từ cuối tháng 4/2025, hai bên Việt Nam và Hoa Kỳ đã tiến hành nhiều vòng đàm phán thương mại trên cả hai cấp độ kỹ thuật và Bộ trưởng. Đoàn đàm phán phía Việt Nam, do Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên dẫn đầu cùng các đại diện đến từ các bộ ngành liên quan, đã trao đổi trực tiếp và qua hình thức trực tuyến với ông Jamieson Greer – Trưởng Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), và ông Howard Lutnick – Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ.
Nội dung trọng tâm của các cuộc đàm phán xoay quanh các vấn đề quan trọng như thuế quan, quy tắc xuất xứ, thủ tục hải quan, nông nghiệp, thương mại điện tử, dịch vụ, đầu tư và bảo hộ sở hữu trí tuệ. Mục tiêu hướng tới là đạt được một thỏa thuận thương mại đối ứng dựa trên nguyên tắc cởi mở, xây dựng, công bằng và đôi bên cùng có lợi, đồng thời tôn trọng thể chế chính trị cũng như trình độ phát triển của mỗi bên.
Quá trình này diễn ra trong bối cảnh thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Hoa Kỳ duy trì mức tăng trưởng mạnh mẽ. Theo số liệu của Cơ quan Hải quan Hoa Kỳ, kim ngạch thương mại song phương trong năm 2024 đạt 149,7 tỷ USD, trong đó Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại 123,5 tỷ USD, đứng thứ ba trong danh sách các quốc gia có thặng dư lớn nhất với Mỹ.
Trong 5 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước tiếp tục tăng lên 77,4 tỷ USD, với mức thặng dư thương mại của Việt Nam là 64,8 tỷ USD. Đây là một trong những nguyên nhân khiến Mỹ đặc biệt chú trọng đến chính sách thuế đối ứng nhằm cân bằng thương mại. Tuy nhiên, kết quả đàm phán cuối cùng phản ánh thành công của Việt Nam khi mức thuế đã được giảm từ 46% xuống còn 20%.
Mức thuế 20% thể hiện sự ghi nhận của phía Mỹ đối với quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia. Theo sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump, mức thuế mới sẽ bắt đầu có hiệu lực sau 7 ngày kể từ ngày ký, tức là vào ngày 7/8/2025. Các lô hàng đã được xếp lên tàu trước ngày 7/8 và cập cảng Mỹ trước ngày 5/10 vẫn sẽ áp dụng mức thuế cũ.
Phân tích mức thuế và bối cảnh khu vực
Mức thuế 20% mà Mỹ áp dụng cho Việt Nam cần được xét trong bối cảnh rộng hơn của khu vực Đông Nam Á. Nhiều quốc gia trong khu vực cũng đang chịu mức thuế đối ứng tương tự, với Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines và Campuchia đều ở mức khoảng 19%, trong khi Brunei chịu mức cao hơn là 25%. Một số nước khác có mức thuế rất cao, điển hình như Myanmar và Lào với 40%.
Ông Thomas Rupf, Giám đốc đầu tư khu vực châu Á của VP Bank Singapore, đánh giá rằng việc các quốc gia lớn trong ASEAN áp dụng mức thuế đối ứng gần tương đương (khoảng 19–20%) sẽ góp phần hạn chế sự chênh lệch thuế trong nội khối, tạo ra sân chơi cân bằng hơn mặc dù tình hình chung vẫn còn phức tạp.
Trên bình diện toàn cầu, thuế đối ứng từ Mỹ cũng rất đa dạng: Canada chịu mức 35%, Ấn Độ 25%, Syria 41%, trong khi một số quốc gia áp dụng mức thấp nhất là 10%. Đặc biệt, hàng hóa được trung chuyển nhằm né tránh thuế nhập khẩu sẽ chịu mức thuế lên đến 40%, đây là mức rất cao và doanh nghiệp cần chú ý đến quy tắc xuất xứ sản phẩm để tránh rủi ro này.
Ngoài ra, sắc lệnh mới còn cho phép hoãn hiệu lực thuế một số ngày, trong đó mức thuế 20% không có hiệu lực ngay lập tức mà có lùi 7 ngày. Riêng Mexico được phép gia hạn đến 90 ngày nhằm có thêm thời gian đàm phán thỏa thuận thương mại đối ứng toàn diện hơn. Mặc dù mức thuế 20% thấp hơn nhiều so với con số ban đầu, nhưng vẫn đặt ra các thách thức không nhỏ cho doanh nghiệp Việt.
Theo nhận định của PGS-TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính, mức thuế này dự kiến sẽ làm gia tăng giá thành sản phẩm xuất khẩu, ảnh hưởng đến người tiêu dùng tại Mỹ và có rủi ro gây ra các hủy đơn hàng hoặc yêu cầu tái đàm phán giá từ phía đối tác.
Thách thức và cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt Nam
Mức thuế đối ứng của Mỹ sau điều chỉnh mang đến cho doanh nghiệp Việt Nam cả thách thức lẫn cơ hội phát triển.
Thách thức chính bao gồm:
- Tăng chi phí sản xuất: Thuế 20% chắc chắn sẽ làm giá bán hàng hóa Việt Nam tại thị trường Mỹ tăng lên, gây áp lực giảm sức cạnh tranh về giá.
- Rủi ro về quy tắc xuất xứ: Đặc biệt ngành dệt may phải đối mặt với các quy định nghiêm ngặt về hàng hóa quá cảnh (“transit”) và nguyên liệu nhập từ Trung Quốc. Ông Trần Như Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), nhấn mạnh cần có tiêu chí rõ ràng để xác định sản phẩm sản xuất tại Việt Nam. Nếu không đáp ứng, hàng hóa có thể bị áp thuế đến 40%.
- Tâm lý chờ đợi trên thị trường: Theo ông Tùng, các nhà nhập khẩu Mỹ đã tăng cường mua hàng trong quý II năm 2025 nhằm tận dụng mức thuế cũ. Hiện tại cả bên mua và bán đều chờ đợi quy định chi tiết hơn để ký kết hợp đồng, có thể làm chậm hoạt động xuất khẩu quý III.
Mặt khác, mức thuế mới cũng đem lại cơ hội:
- Giữ vững lợi thế cạnh tranh: Thuế 20% thấp hơn so với nhiều đối thủ lớn như Ấn Độ (25%). Ông Lê Văn Quang, đại diện Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, đánh giá ngành tôm Việt vẫn duy trì vị thế nhờ tập trung vào các sản phẩm cao cấp và giá trị gia tăng.
- Thúc đẩy đa dạng hóa thị trường: Báo cáo niềm tin kinh doanh 2025 của Ban IV cho thấy 29,7% doanh nghiệp có kế hoạch khai phá thị trường mới nhằm giảm bớt sự lệ thuộc vào Mỹ. Đây phù hợp với chiến lược phát triển xuất khẩu sang các khu vực tiềm năng như EU, Nhật Bản, Nam Mỹ – những thị trường mà Việt Nam tận dụng được các hiệp định FTA.
- Tăng cường nội địa hóa chuỗi cung ứng: 20,5% doanh nghiệp dự định đẩy mạnh nội địa hóa sản xuất và 19,6% tìm kiếm nguồn nguyên liệu đầu vào từ các đối tác thương mại khác. Điều này không chỉ giảm nguy cơ chịu thuế cao mà còn nâng cao tính bền vững của chuỗi cung ứng.
Giải pháp ứng phó từ chính phủ và doanh nghiệp
Để tận dụng tối đa lợi ích và hạn chế tác động tiêu cực từ chính sách thuế đối ứng, sự phối hợp đồng bộ giữa Chính phủ và doanh nghiệp là điều cần thiết.
Về phía Chính phủ:
- Tiếp tục thúc đẩy đàm phán và hoàn thiện thỏa thuận: Hai bên cần duy trì đối thoại để đạt được thỏa thuận thương mại đối ứng toàn diện hơn.
- Quản lý nghiêm ngặt quy trình sản xuất: Kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu nhập khẩu, tạo môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch cho doanh nghiệp. Đồng thời ban hành hướng dẫn cụ thể về quy tắc xuất xứ giúp doanh nghiệp chủ động hơn.
- Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất và định hướng thị trường: Áp dụng các chính sách ưu đãi tín dụng, miễn hoặc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp tạm thời cho những đơn vị có kế hoạch điều chỉnh chuỗi cung ứng hoặc tìm kiếm thị trường mới bên ngoài Mỹ và Trung Quốc nhằm giảm sự phụ thuộc và rủi ro thương mại quốc tế.
Đối với doanh nghiệp:
- Đa dạng hoá thị trường xuất khẩu: Tăng cường khai thác các thị trường tiềm năng như Nhật Bản, châu Âu. Việt Nam hiện tham gia 17 hiệp định FTA với hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, là cơ hội lớn để mở rộng kinh doanh.
- Nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm: Đẩy mạnh chế biến sâu, nâng cao chất lượng để thu hút khách hàng thông qua giá trị thay vì cạnh tranh bằng giá, giúp bù đắp một phần chi phí thuế và duy trì vị thế cạnh tranh.
- Tối ưu hóa chi phí sản xuất: Áp dụng các giải pháp cải tiến nhằm giảm chi phí toàn diện nhằm giữ giá bán có tính cạnh tranh trên thị trường Mỹ.
- Đẩy mạnh nội địa hóa nguồn cung: Chủ động tìm kiếm nguyên liệu trong nước hoặc từ các đối tác đáng tin cậy để đảm bảo đáp ứng quy tắc xuất xứ, đồng thời giảm thiểu rủi ro về thuế.
Kết quả đàm phán thuế đối ứng giữa Việt Nam và Mỹ là tín hiệu tích cực, mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ thương mại song phương. Mặc dù mức thuế 20% vẫn tạo ra những thách thức đáng kể, nhưng với tinh thần chủ động và sự phối hợp giữa Chính phủ cùng doanh nghiệp, Việt Nam có đủ tiềm lực để vượt qua và khai thác các cơ hội phát triển bền vững.
Câu chuyện về thặng dư thương mại Việt – Mỹ cùng nỗ lực đạt được thỏa thuận thương mại đối ứng đã cho thấy sự quyết tâm và tầm nhìn chiến lược của Việt Nam trên con đường hội nhập kinh tế toàn cầu. Đây cũng là bài học quý giá về khả năng thích ứng và đổi mới trong môi trường thương mại quốc tế đầy biến động.
Cho thuê kho xưởng tại TP. Huế – Thực trạng nhu cầu tìm kiếm nhà xưởng
TP. Huế hiện có những khu công nghiệp nào?
Môi giới nhà xưởng tại TP. Huế
