Khu công nghiệp Biên Hòa 1 sẽ chính thức ngừng hoạt động từ ngày 1/8/2025
Từ ngày 1/8/2025, Khu công nghiệp Biên Hòa 1 – một biểu tượng công nghiệp lâu đời của Việt Nam – sẽ chính thức ngừng cung cấp toàn bộ các dịch vụ hạ tầng kỹ thuật bao gồm điện, nước và xử lý nước thải.
Thông báo này được Tổng Công ty Sonadezi phát đi đến các doanh nghiệp đang hoạt động trong khu công nghiệp, đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng khi khu vực này sẽ được thay đổi mô hình thành khu đô thị – thương mại – dịch vụ hiện đại. Quyết định này không chỉ nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài mà còn tạo điều kiện thúc đẩy phát triển đô thị mới cho thành phố Biên Hòa cũng như tỉnh Đồng Nai.
Nguyên nhân và lộ trình ngừng hoạt động của KCN Biên Hòa 1
Việc dừng hoạt động Khu công nghiệp Biên Hòa 1 không phải đề xuất mới. Mục tiêu chuyển đổi công năng đã được đề cập từ hơn hai thập kỷ trước. Nguyên nhân chính là do cơ sở hạ tầng hiện tại xuống cấp nghiêm trọng, cùng với hệ thống xử lý nước thải thiếu hiệu quả, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt là xả thải trực tiếp vào sông Đồng Nai, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống và sinh thái địa phương.
Năm 2021, Thủ tướng Chính phủ đồng ý loại bỏ KCN Biên Hòa 1 khỏi quy hoạch các khu công nghiệp trên toàn quốc, mở đường cho Đồng Nai triển khai kế hoạch di dời và chuyển đổi mô hình phát triển. Mới đây, ngày 22/6/2025, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 2105/QĐ-UBND sửa đổi, bổ sung Đề án chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1 sang mô hình khu đô thị – thương mại – dịch vụ, đồng thời tập trung nâng cao cải thiện môi trường.
Trên cơ sở này, Tổng Công ty Sonadezi phát thông báo về việc ngừng cung cấp dịch vụ hạ tầng kỹ thuật kể từ ngày 1/8/2025. Các doanh nghiệp đang thuê đất và sử dụng hạ tầng tại đây được yêu cầu hoàn tất các thủ tục thanh lý hợp đồng trước ngày 15/7/2025 và thực hiện di dời theo lộ trình nhằm đảm bảo kế hoạch chuyển đổi được triển khai đúng tiến độ.
Kế hoạch giải phóng mặt bằng gồm hai giai đoạn chủ yếu. Trong đó, khu vực ưu tiên bồi thường và bàn giao mặt bằng rộng khoảng 154/329 ha dự kiến hoàn tất trước ngày 1/8/2025. Khu vực này sẽ được quy hoạch phát triển thành khu đô thị tổng hợp với các chức năng thương mại, dịch vụ và trung tâm hành chính cấp tỉnh. Mục tiêu cuối cùng là bàn giao toàn bộ 329 ha của khu công nghiệp trước ngày 1/12/2025.
Di sản lịch sử và thách thức trong quá trình di dời
Ra đời từ năm 1963 dưới tên gọi Khu kỹ nghệ Biên Hòa, Khu công nghiệp Biên Hòa 1 được xem là khu công nghiệp đầu tiên tại miền Nam, đồng thời là khu công nghiệp có tuổi đời lâu nhất trên toàn quốc. Qua hơn 60 năm hoạt động, đây là nơi sản xuất của nhiều doanh nghiệp lớn, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế tỉnh Đồng Nai.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi kéo theo không ít khó khăn đối với cả doanh nghiệp và người lao động. Nhiều công nhân đang làm việc tại khu công nghiệp này bày tỏ sự lo lắng về chế độ hỗ trợ trong thời gian di dời.
Anh Lương Thanh Lộc, công nhân với 28 năm kinh nghiệm tại Xí nghiệp Cao su Đồng Nai, cho biết bản thân cảm thấy bất an khi phải di chuyển địa điểm làm việc mới vì sẽ ảnh hưởng đến việc đi lại và chỗ ở. Trong trường hợp phải nghỉ việc, việc tìm kiếm việc làm phù hợp ở độ tuổi hiện tại là rất khó khăn.
Ông Phạm Cao Thanh Triều – Phó Giám đốc Xí nghiệp Cao su Đồng Nai – chia sẻ đơn vị có 265 lao động, trong đó 90% có chỗ ở tại Biên Hòa và các vùng lân cận. Việc di chuyển không chỉ làm khó cho người lao động mà còn gây sức ép lên doanh nghiệp về chi phí tuyển dụng và đào tạo nhân lực mới, cũng như chi phí hỗ trợ cho lao động không tiếp tục gắn bó được.
Ước tính có khoảng 21.000 lao động thuộc 76 doanh nghiệp trong Khu công nghiệp Biên Hòa 1 sẽ bị ảnh hưởng bởi đợt di dời này. Trước thực trạng đó, UBND tỉnh Đồng Nai dự kiến bố trí ngân sách khoảng 1.270 tỷ đồng nhằm hỗ trợ đời sống người lao động, đảm bảo ổn định sản xuất và chi phí đào tạo nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp.
Trong các buổi làm việc gần đây với Trung tâm Phát triển quỹ đất, nhiều doanh nghiệp đã bày tỏ những băn khoăn, kiến nghị tỉnh sớm hoàn thiện chính sách bồi thường hợp lý. Những đề xuất tập trung vào việc xây dựng chính sách bồi thường linh hoạt, tính đến sự chênh lệch chi phí thuê đất, chi phí xây dựng nhà xưởng mới và khấu hao tài sản cố định.
Tương lai phát triển rực rỡ sau khi KCN Biên Hòa 1 di dời: Khu đô thị – thương mại – dịch vụ hiện đại
Dù còn nhiều khó khăn ban đầu, việc chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1 được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích cho thành phố Biên Hòa. Khu vực này sẽ được quy hoạch thành một khu đô thị thương mại – dịch vụ với hạ tầng xanh ven sông hiện đại cùng nhiều tiện ích chỉnh trang đô thị.
Dự án dự báo trở thành trung tâm tài chính, thương mại và hành chính mới của thành phố, thay thế toàn bộ diện mạo khu công nghiệp cũ. Vị trí đắc địa ven sông Đồng Nai sẽ được phát triển thành khu đô thị hiện đại tích hợp các chức năng phục vụ cuộc sống và phát triển kinh tế. Đồng thời, việc đấu giá quyền sử dụng đất tại đây được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nguồn thu ngân sách tỉnh, tạo điều kiện đầu tư phát triển hạ tầng đô thị bền vững.
Hiện công tác tháo dỡ nhà xưởng và di dời thiết bị đang được tiến hành khẩn trương. Nhiều nhà xưởng có diện tích hàng nghìn mét vuông đang được phá dỡ, máy móc và thiết bị được vận chuyển liên tục nhằm đẩy nhanh tiến độ. Chính quyền địa phương thể hiện quyết tâm lớn trong việc thúc đẩy thực hiện đề án và dự kiến khởi công xây dựng Trung tâm Chính trị – Hành chính tỉnh trong tháng 9/2025.
Việc Khu công nghiệp Biên Hòa 1 chấm dứt hoạt động mở ra trang mới cho sự phát triển của Biên Hòa, không chỉ giải quyết các vấn đề môi trường mà còn góp phần kiến tạo không gian sống – làm việc hiện đại, bền vững, nâng cao chất lượng đô thị và thu hút đầu tư trong dài hạn.
—